Khóa Học Philip Fisher (Phần 1): Triết Lý Đầu Tư Tăng Trưởng & Phương Pháp Điều Tra Thực Địa (Scuttlebutt)
Nếu như Benjamin Graham được coi là người cha khai sinh ra phương pháp phân tích báo cáo tài chính định lượng và săn lùng tài sản giá rẻ, thì Philip A. Fisher (1907 – 2004) chính là vị kiến trúc sư vĩ đại đã định nghĩa lại toàn bộ nghệ thuật Đầu tư tăng trưởng (Growth Investing) của thế kỷ 20 và 21.
Cuốn sách để đời của ông — "Common Stocks and Uncommon Profits" (Cổ phiếu thường, Lợi nhuận phi thường - 1958) — là cuốn sách tài chính đầu tiên lọt vào danh sách Best-seller của tờ báo danh giá New York Times. Chính Warren Buffett sau khi gặp Philip Fisher vào thập niên 1960 đã thừa nhận:
"Tôi là 85% Benjamin Graham và 15% Philip Fisher. Nếu như Graham dạy tôi cách bảo vệ vốn để không bao giờ thua lỗ, thì chính Fisher đã khai sáng cho tôi cách nhìn nhận tiềm năng của những doanh nghiệp tuyệt vời để tạo nên khối tài sản hàng trăm tỷ USD."
1. Sự Khác Biệt Căn Bản Giữa Graham Và Fisher
Hai người khổng lồ của giới đầu tư đại diện cho hai triết lý tiếp cận đối lập nhưng bổ trợ hoàn hảo cho nhau:
| Góc Nhìn Đối Chiếu | Benjamin Graham (Trường phái Giá trị) | Philip Fisher (Trường phái Tăng trưởng) |
|---|---|---|
| Trọng tâm nghiên cứu | Tài sản quá khứ, bảng cân đối kế toán, giá rẻ chiết khấu | Tiềm năng kinh doanh tương lai, ban lãnh đạo, đổi mới R&D |
| Mục tiêu tìm kiếm | Doanh nghiệp tầm thường được bán với giá cực rẻ (Net-Net) | Doanh nghiệp phi thường với năng lực tăng trưởng vượt bậc |
| Nguồn thông tin chính | Báo cáo tài chính đã kiểm toán, số liệu định lượng | Điều tra thực địa Scuttlebutt, phỏng vấn con người thực tế |
| Chiến lược nắm giữ | Bán khi giá chạm giá trị thực (thường 2 - 3 năm) | Nắm giữ gần như mãi mãi để hưởng trọn vẹn lãi kép 10-20 năm |
| Tỷ suất sinh lời | Đều đặn 15% - 20%/năm qua các chu kỳ | Cơ hội nhân tài sản 10 lần, 50 lần hay 100 lần (Multi-baggers) |
2. Phương Pháp Điều Tra Thực Địa Scuttlebutt Là Gì?
Từ "Scuttlebutt" vốn là một thuật ngữ hàng hải chỉ thùng nước ngọt trên tàu buồm nơi các thủy thủ tụ tập uống nước và chia sẻ những tin đồn, chuyện trò ngoài lề. Philip Fisher đã nâng tầm khái niệm này thành một phương pháp điều tra tình báo kinh doanh 360 độ.
Fisher cho rằng: Bất kỳ ai cũng có thể đọc được bảng cân đối kế toán, nhưng những con số trên giấy chỉ là tấm gương phản chiếu những gì ĐÃ XẢY RA trong quá khứ. Nó hoàn toàn bất lực trong việc cho bạn biết doanh số 5 năm tới sẽ bùng nổ hay sụp đổ.
Để biết sự thật, bạn phải rời khỏi văn phòng máy lạnh và đi phỏng vấn 5 nhóm nhân chứng khách quan:
3. Cách Đặt Câu Hỏi Trong Quá Trình Điều Tra Thực Địa
4. Ứng Dụng Thực Tế Tại Thị Trường Việt Nam
Nhiều nhà đầu tư nghĩ rằng phương pháp Scuttlebutt quá khó áp dụng cho cá nhân. Thực tế tại Việt Nam, đây lại là vũ khí sắc bén nhất để vượt lên trên các chuyên viên phân tích quỹ:
• Ngành bán lẻ (MWG, FRT): Bạn không cần tin lời ban lãnh đạo. Hãy bước vào 5 cửa hàng Thế Giới Di Động hay Nhà thuốc Long Châu vào các khung giờ khác nhau: Quan sát thái độ nhân viên dắt xe, tốc độ thanh toán, sự niềm nở khi đổi trả hàng.
• Ngành sản xuất (HPG): Đến các đại lý vật liệu xây dựng hỏi trực tiếp: "Thép Hòa Phát bán chạy hơn hay thép Pomina/Việt Ý chạy hơn? Khách xây nhà dân dụng đòi thương hiệu nào nhiều nhất?" Câu trả lời của đại lý chính là thị phần thực tế 1 năm sau trên báo cáo tài chính!